Wyróżnia się następujące rodzaje inwentaryzacji:

· spis z natury,

· uzgadnianie sald z kontrahentami,

· weryfikacja stanu ewidencyjnego.

Spis z natury dokonywany jest przez członków komisji inwentaryzacyjnej, na podstawie bezpośrednich obserwacji i pomiarów środków majątkowych w firmie. Obejmuje dostępne oglądowi środki trwałe, rzeczowe składniki majątku obrotowego, środki pieniężne w kasie i papiery wartościowe w kasie pancernej firmy.

Inwentaryzacja w drodze uzgadniania sald obejmuje stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych, pożyczki i kredyty, należności (z wyjątkiem wątpliwych, spornych, od pracowników oraz z tytułów publiczno-prawnych), zobowiązania ( z wyjątkiem publiczno-prawnych i wobec pracowników).

Uzgodnienia sald powinny nastąpić w ciągu ostatniego kwartału roku obrotowego i pierwszej połowy miesiąca roku następnego.

Inwentaryzacja w drodze weryfikacji dotyczy tych środków majątkowych i źródeł ich pochodzenia, których stanu nie można ustalić przez spis inwentaryzacyjny lub uzgodnienie sald z kontrahentami. Dotyczy to w szczególności użytków gruntowych, należności spornych i wątpliwych, należności i zobowiązań wobec pracowników, należności i zobowiązań publiczno-prawnych i innych składników niedostępnych bezpośredniemu oglądowi.

Inwentaryzacja może być przeprowadzana jedną z niżej wymienionych metod:

- metodą pełnej inwentaryzacji okresowej,

- metodą pełnej inwentaryzacji ciągłej,

- metodą wyrywkowej inwentaryzacji okresowej lub ciągłej,

- metodą inwentaryzacji doraźnej.

Pełna inwentaryzacja okresowa polega na ustaleniu na określony dzień rzeczywistego stanu całego majątku przedsiębiorstwa oraz źródeł jego pochodzenia. Termin oraz zakres inwentaryzacji okresowej jest wcześniej ustalony i znany wszystkim pracownikom przedsiębiorstwa. Ta metoda inwentaryzacji jest najczęściej stosowana w małych prywatnych firmach.

Pełna inwentaryzacja ciągła polega na sukcesywnym ustaleniu rzeczywistego stanu poszczególnych składników, tak aby w wyznaczonym okresie stan ten został ustalony dla wszystkich składników wchodzących w skład jednej grupy. Spisywanie to odbywa się wg planu, w terminach nie znanych osobom materialnie odpowiedzialnym za stan tych składników. Tę formę inwentaryzacji stosuje się w magazynach o dużej ilości różnorodnych zapasów, w których inwentaryzacja okresowa powodowałaby konieczność wstrzymania obrotów magazynowych na znaczny okres czasu. Metoda ta w zasadzie nie jest stosowana w małych prywatnych firmach.

Wyrywkowa inwentaryzacja okresowa lub ciągła polega na ustalaniu rzeczywistego stanu części składników majątkowych objętych inwentaryzacją.

Inwentaryzacja doraźna stosowana jest w nagłej potrzebie, np. przy zmianie na stanowisku dyrektora, księgowego lub magazyniera albo w wypadkach losowych, tj. kradzieży, pożaru lub powodzi. Inwentaryzacja taka może obejmować cały majątek przedsiębiorstwa lub tylko wybraną jego część.

Inwentaryzację powinno się przeprowadzać w zasadzie nie rzadziej niż raz do roku. Składniki wymagające szczególnej ochrony takie jak środki pieniężne inwentaryzowane są zwykle częściej niż raz w roku w terminach nie zapowiedzianych.

Planując terminy spisywania poszczególnych grup środków majątkowych należy przestrzegać zasady rozpoczynania inwentaryzacji od środków, których stan podlega najmniejszym zmianom (grunty, budynki, maszyny), przechodząc stopniowo do środków zmieniających stan z godziny na godzinę (środki pieniężne w banku i kasie). Spis wszystkich środków powinien być zakończony w dniu kończącym okres sprawozdawczy.

Zgodnie z obowiązującą ustawą o rachunkowości materiały, towary, produkty gotowe i półprodukty znajdujące się na terenie strzeżonym i objęte ewidencją ilościowo-wartościową, podlegają obowiązkowej inwentaryzacji przynajmniej raz w ciągu 2 lat. Natomiast środki trwałe znajdujące się na terenie strzeżonym muszą być inwentaryzowane raz na 4 lata. Pozostałe środki majątkowe i źródła ich finansowania winny być inwentaryzowane każdego roku na 3 miesiące przed końcem roku, ale nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca.


Comments

You must be logged in to post a comment.