Jun

1

Budowa dokumentów księgowych i ich zadania

Filed Under rachunkowość | Comments Off

W każdej jednostce gospodarczej zachodzi codziennie dużo różnorodnych zdarzeń gospodarczych. Zdarzenia, które powodują zmiany ilościowe, jakościowe lub wartościowe w stanie składników majątkowych lub w zakresie źródeł ich pochodzenia określane są mianem operacji gospodarczych. Takimi operacjami gospodarczymi są np.: sprzedaż wyrobów, zakup materiałów, uregulowanie zobowiązania wobec dostawcy, wypłacenie pracownikowi wynagrodzenia, itp.

Przyczyny operacji gospodarczych mogą być różne. Mogą one powstawać jako:

· akt woli kierownictwa jednostki gospodarczej np. sprzedaż towarów, zakup środków produkcji, wydanie pracownikowi narzędzi, itp.,

· wynik inicjatywy osób lub instytucji z zewnątrz np. wpływ należności za sprzedane wyroby, żądanie zapłaty, itp.

Wszystkie operacje gospodarcze muszą być udokumentowane, ponieważ tylko takie mogą być rejestrowane przez księgowość.

Dokument księgowy jest to pisemny dowód dokonania lub powstania określonej operacji gospodarczej. Powinien on:

1. Posiadać następujące elementy: a) nazwę i adres wystawiającego, b) nazwę i adres uczestniczącego w operacji (kontrahenta), c) datę sporządzenia oraz okres dokonania operacji gospodarczej, d) opis przedmiotu operacji, e) ilościowe i wartościowe określenie rozmiaru operacji, f) podpisy osób odpowiedzialnych za dokonanie operacji i jej udokumentowanie.

2. Być sprawdzony pod względem formalnym, rachunkowym i merytorycznym oraz zaakceptowany.

3. Posiadać kolejny numer nadany przez komórkę księgowości umożliwiający powiązania dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Zadania jakie spełniają dokumenty w przedsiębiorstwie:

· stanowią podstawę do zapisów księgowych,

· dają podstawy do podejmowania decyzji gospodarczych kierownictwu firmy,

· umożliwiają przeprowadzenie czynności kontrolno-analitycznych w firmie,

· służą ochronie mienia oraz interesów firmy,

· stanowią podstawę dla firmy do dochodzenia swoich praw.

May

16

Kategorie pomiaru procesów gospodarczych w rachunkowości

Filed Under rachunkowość | Comments Off

Elementarnymi powszechnie znanymi kategoriami rachunkowości są wpłaty i wypłaty.

Wpłatą określa się napływ gotówki lub pieniądza bankowego. Większość wpłat wynika ze sprzedaży produktów. Wpłat dokonują także dłużnicy w celu spłaty pożyczki, wpłaty powstają z tytułu sprzedaży maszyn i nieruchomości, z odsetek od ulokowanych środków pieniężnych w banku, z tytułu dywident itp.

Wypłaty związane są z zakupem materiałów, usług, spłatą odsetek od zaciągniętych kredytów, opłatą pracy, podatków, dywident itp.

Wpłaty i wypłaty mogą być realizowane gotówką, przelewem bankowym, czekami, wekslami lub innymi papierami wartościowymi. Porównanie wpłat i wypłat dokonanych w określonym czasie pozwala ustalić nadwyżkę lub deficyt płatniczy. Rachunek wpłat i wypłat umożliwia określenie zdolności płatniczej firmy. W małych zakładach rzemieślniczych wykorzystywany jest także do ustalenia wyniku finansowego dla celów podatkowych. Jednak w firmach większych o rozwiniętej działalności gospodarczej rachunek wpłat i wypłat nie jest odpowiedni do ustalania wyniku finansowego.

Następną grupą kategorii rachunkowościowych są wpływy i wydatki. Różnią się od wpłat i wypłat głównie uwzględnianiem operacji kredytowych. O ile wpłata prowadzi bezpośrednio do powiększenia ilości pieniądza, o tyle wpływ może prowadzić zaledwie do zwiększenia praw do pieniądza.

Analogicznie wypłaty oznaczają zawsze bezpośredni (niezwłoczny) odpływ środków pieniężnych, zaś wydatki są często tylko zapowiedzią ubytków pieniądza.

Reasumując można stwierdzić, że wpływy obejmują przyrost gotówki (czyli wpłaty), przyrost należności oraz ubytek długów.

Wydatki natomiast obejmują zmniejszenie gotówki (czyli wypłaty), przyrost długów (czyli zobowiązań) oraz zmniejszenie należności (np. upusty cenowe z powodu wad towarów).

Wydatki i wpływy akcentują każdorazowo przejście ze sfery pieniądza do sfery dóbr i odwrotnie. Wydatek oznacza więc zakup towaru za pieniądze lub obietnicę pieniądza. Wpływ jest to sprzedaż towaru za pieniądze lub obietnicę pieniądza.

Wpływy i wydatki są nieprzydatne zarówno do określania wypłacalności firmy jak i ustalania wyniku finansowego.

Najbardziej odpowiednimi kategoriami do ustalania wyniku finansowego firmy są koszty i przychody.

Koszt powstaje wtedy, gdy nastąpi zużycie czynnika wytwórczego np. surowca, pracy, energii itp.

Przychód oznacza powstanie nowej wartości np. sprzedaż towarów, sprzedaż papierów wartościowych.

Samo zakupienie i złożenie w magazynie surowca do produkcji oznacza jedynie wydatek lub wypłatę, dopiero zużycie tego surowca w procesie produkcji spowoduje powstanie kosztu.

Wpłaty i wypłaty oraz wpływy i wydatki dotyczą zagadnienia gospodarki finansowej, podczas gdy koszty i przychody odzwierciedlają osiągnięty przez firmę wynik

May

10

Podstawowe działy rachunkowości

Filed Under rachunkowość | Comments Off

Rachunkowość składa się z następujących działów:

a) księgowość,

b) rachunek kosztów,

c) sprawozdawczość finansowa.

Księgowość ewidencjonuje chronologicznie i systematycznie poszczególne operacje gospodarcze wyłącznie na podstawie dokumentów. Pozwala określić przebieg procesów gospodarczych, uzyskany wynik i stan środków majątkowych oraz ich źródła pochodzenia.

Księgowość w stosunku do innych części składowych rachunkowości stanowi dział usługowy. Dostarcza ona bowiem niezbędnych danych liczbowych dla rachunku kosztów i sprawozdawczości.

Rachunek kosztów obejmuje kalkulacje, analizę i planowanie kosztów. Służy do oceny sytuacji w zakresie ponoszenia kosztów, ich kontroli i podejmowania decyzji gospodarczych.

Sprawozdawczość finansowa stanowi zestawienie informacji charakteryzujących stan majątkowy i sytuację finansową oraz efekty działalności firmy sporządzone na określony moment i w określonej formie.

Współczesna rachunkowość tworzy całościowy i zwarty system ciągłego oraz systematycznego gromadzenia i przetwarzania danych oraz prezentacji informacji ekonomiczno-finansowych

Przetwarzanie danych polega na wpisaniu udokumentowanych operacji gospodarczych na odpowiednie konta. Następnie stosując określone procedury rozlicza się i grupuje zgromadzone dane liczbowe według różnych kryteriów. Na przykład składniki kosztów rozdziela się według rodzajów, według miejsc ich powstawania, a także według nośników kosztów, czyli w powiązaniu z wytwarzanymi produktami. W celu większego uwiarygodnienia zapisów na kontach są one okresowo weryfikowane w drodze inwentaryzacji oraz sporządzania zestawienia obrotów i sald.

Prezentacja informacji ekonomiczno-finansowych wyraża się w sporządzaniu różnego rodzaju sprawozdań, analiz i przygotowywaniu planów rozwoju całej firmy oraz poszczególnych jej działów i działalności.

Szczegółowy zakres rachunkowości obejmuje następujące elementy: dokumentację, księgowość ilościowo-wartościową, inwentaryzację, wycenę aktywów i pasywów, rachunek kosztów (kalkulacje) i sprawozdawczość finansową (schemat 2).

Dokumentacja polega na sporządzaniu pisemnych dowodów dokonania operacji gospodarczych.

Księgowość ilościowo-wartościowa ujmuje w sposób chronologiczny i systematyczny wszystkie operacje gospodarcze w odpowiednich księgach rachunkowych.

Inwentaryzacja polega na spisaniu z natury stanu faktycznego poszczególnych składników majątkowych, porównaniu tego stanu ze stanem księgowym, obliczeniu różnic inwentaryzacyjnych, ich wyjaśnieniu i odpowiednim zaksięgowaniu.

Wycena składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia dokonywana jest w oparciu o odpowiednie metody i przepisy szczegółowe ze szczególnym respektowaniem zasady ostrożnej wyceny.

Rachunek kosztów polega na odpowiedniej ich ewidencji w różnych układach (rodzajowym, przedmiotowym i nośnikowym) ich rozliczeniu oraz wyliczeniu kosztów jednostkowych.

Sprawozdawczość finansowa obejmuje bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów finansowych oraz dane uzupełniające.

Apr

13

Pojęcie rachunkowości i jej funkcje

Filed Under rachunkowość | Comments Off

Przez pojęcie rachunkowości rozumie się naukę zajmującą się doskonaleniem systemu ewidencji gospodarczej wyrażającej się w liczbowym ujmowaniu procesów produkcji wraz z zaopatrzeniem i zbytem, a także analizą przyczyn powodujących określone wyniki gospodarowania.

Rachunkowość jest najbardziej sformalizowanym systemem, który charakteryzuje się następującymi cechami:

· wyrażanie wszystkich operacji gospodarczych w mierniku pieniężnym,

· dokonywanie zapisów księgowych wyłącznie na podstawie dokumentów.

· stosowanie do zapisów operacji gospodarczych specyficznych urządzeń księgowych zwanych kontami,

· realizacja zasady podwójnego zapisu,

· zachowanie ciągłości ewidencji księgowej,

· wzmocnienie kontroli wewnętrznej rachunkowości poprzez inwentaryzację.

Najważniejszym zadaniem rachunkowości jest zapewnienie prawdziwego i rzetelnego obrazu sytuacji finansowej jednostki gospodarczej. Ponadto spełnia ona wiele innych funkcji, spośród których na podkreślenie zasługują następujące:

· funkcja informacyjna (pomoc w zarządzaniu),

· funkcja kontrolna (zapobiega nadużyciom),

· funkcja sprawozdawczo-analityczna (różni użytkownicy sprawozdań),

· funkcja dowodowa (postępowanie sądowe, podatkowe).

Użytkownicy informacji pochodzących z rachunkowości:

A. Wewnętrzni

· właściciele firmy.

· zarząd firmy,

· związki zawodowe (pracownicy).

B. Zewnętrzni

· urzędy skarbowe, ZUS,

· kredytodawcy,

· kontrahenci

· konkurujące firmy,

· inwestorzy,

· wywiadownie gospodarcze,

· władze lokalne,

· instytucje planistyczne i statystyczne.

Mar

20

Rys historyczny rachunkowości

Filed Under rachunkowość | Comments Off

Ludzkość wcześniej posiadła umiejętność prowadzenia rachunków, aniżeli pisania. Przykładem tego jest prowadzenie zapisów liczbowych w postaci wycinanych karbów na kijach. Ludzie, którzy to robili zwani byli karbowymi, co jest synonimem włodarza, nadzorcy robotników.

W starożytnym Egipcie prowadzone były księgi, w których zapisywane były dobra materialne Faraona. Z tego okresu pochodzą m.in. takie pojęcia jak: saldo, tabela. Wykształciła się w owym czasie tzw. księgowość tabelaryczna.

W średniowieczu na dworach władców feudalnych rozwinął się rodzaj księgowości, której głównym zadaniem było ewidencjonowanie wpływów i wydatków oraz ustalanie stanu majątku właściciela na określony dzień. Majątek ten w postaci daniny, podatków i innych opłat gromadzono zwykle w murowanej i sklepionej piwnicy zwanej „camera”. Stąd pochodzi nazwa księgowości z tego okresu – księgowość kameralna. Stosowany był w niej rachunek wyłącznie ilościowy. Obroty w naturze nie były przeliczane na ich wartość pieniężną. Nie liczono też opłacalności przedsiębiorstwa.

Wyższą formą księgowości, ukształtowaną pod koniec średniowiecza była tzw. księgowość kupiecka. Rozwinęła się ona głównie we Włoszech i Hiszpanii gdzie działalność handlowa odgrywała coraz większą rolę. Posługiwano się w niej m.in. kontem księgowym, sporządzano spisy inwentaryzacyjne i bilanse zamknięcia, które umożliwiały ustalenie wyniku finansowego i opłacalności poszczególnych transakcji handlowych.

W XIV w. pojawiła się w miastach włoskich księgowość podwójna prowadzona w dwu księgach. Zapisy były dokonywane najpierw w układzie chronologicznym w dzienniku, na podstawie którego przenoszono je następnie do księgi głównej zawierającej konta. Na zasadzie zapisu podwójnego jest oparte funkcjonowanie kont księgowych również we współczesnych jednostkach gospodarczych.

Rewolucja przemysłowa w XVIII w. dała nowy impuls dla rozwoju rachunkowości na potrzeby kapitalistycznych przedsiębiorstw przemysłowych. Powstał i rozwinął się nowy dział rachunkowości – rachunek kosztów.

Aktualnie wraz z postępem gospodarczym i naukowo-technicznym rozszerza się zakres rachunkowości, powstają nowe metody rachunku kosztów, wzrasta znaczenie i liczba sprawozdań finansowych, wprowadza się do rachunkowości coraz doskonalsze maszyny księgujące aż do komputerów włącznie.


« go back — keep looking »