Jun

14

Metody amortyzowania środków trwałych

Filed Under rachunkowość | Comments Off

Wartość początkowa posiadanych środków ulega stopniowemu zmniejszeniu na skutek ich zużycia. Wyróżnia się dwa rodzaje zużycia:

· zużycie fizyczne powstające w toku używania środka trwałego. Na jego wysokość wywiera wpływ: rodzaj i jakość środka trwałego, intensywność eksploatacji, staranność obsługi, częstotliwość remontów itp.,

· zużycie ekonomiczne (moralne) wynikające z postępu technicznego, co powoduje konieczność wymiany dobrych jeszcze fizycznie obiektów na wydajniejsze, a niejednokrotnie i tańsze w eksploatacji.

Zużycie powoduje obniżenie wartości początkowej środków trwałych i jest ono jednocześnie zaliczane w koszty działalności danego podmiotu.

Amortyzacja jest to teoretycznie wyliczony koszt jaki ponosi firma z tytułu użytkowania środka trwałego.

Umorzenie oznacza równowartość zmniejszenia wartości środka trwałego na skutek jego zużycia fizycznego i ekonomicznego.

Roczne odpisy umorzenia środków trwałych stanowią podstawę do skorygowania (zmniejszenia) ich wartości początkowej. Natomiast roczne lub miesięczne odpisy amortyzacyjne wliczane są do kosztów działalności firmy.

Szczegółowy wykaz rocznych % stawek amortyzacyjnych dla poszczególnych grup środków określa Rozporządzenie Ministra Finansów. Wynoszą one np. dla budynków 2,5% urządzeń technicznych 10%, samochodów 20%, mikrokomputerów 20%.

W praktyce, jednostki gospodarcze przy ustalaniu stawek odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) mogą je podwyższać lub obniżać uwzględniając:

· ograniczenia wynikające z przepisów podatkowych,

· intensywność wykorzystywania środka (liczba zmian, wydajność),

· tempo postępu naukowo-technicznego,

· przewidywana wartość odzysków pozostałych przy likwidacji środka trwałego (złom, części elementów).

Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami odpisy amortyzacyjne mogą być ustalane następującymi metodami:

· metodą amortyzacji równomiernej (liniowej),

· metodami amortyzacji nierównomiernej.

Metoda amortyzacji równomiernej zakłada, że środki trwałe zużywają się jednakowo w każdej jednostce czasu bez względu na to, czy i w jakim stopniu są one wykorzystywane w procesie produkcji lub wymiany, czy też są nieczynne.

Roczną stawkę i stopę amortyzacyjną oblicza się według wzorów:

Wp-Wo

a = ————

t

100

a% = ——-

t

gdzie:

a – stawka rocznej amortyzacji w złotych

a% – stawka (stopa) rocznej amortyzacji w procentach

Wp – wartość brutto środka trwałego

Wo – wartość odzysku

t – przewidywany okres użytkowania środka w latach

Metody amortyzacji nierównomiernej zakładają, że zużycie środków trwałych kształtuje się różnie w poszczególnych okresach ich użytkowania. Wśród metod amortyzacji nierównomiernej wyróżnia się metody przyśpieszonej amortyzacji tzw. degresywnej oraz metody naturalne.

W metodach przyśpieszonej amortyzacji przyjmuje się założenie, że w miarę upływu czasu wydajność środków trwałych stopniowo się zmniejsza, a jednocześnie rosną koszty ich eksploatacji, zatem stawki amortyzacyjne powinny być coraz niższe.

Stosowane są następujące metody amortyzacji przyśpieszonej:

· metoda sumy cyfr rocznych (SOYD)

· metoda malejącego salda.

W metodzie sumy cyfr rocznych odpisy amortyzacyjne oblicza się przez pomnożenie wartości początkowej środka trwałego (pomniejszonej o wartość odzysku) przez odpowiedni ułamek korygujący. W liczniku ułamka znajduje się przewidywana liczba lat użytkowania środka w roku ustalania kwoty amortyzacji, zaś w mianowniku suma cyfr całkowitego przewidywanego okresu użytkowania środka w latach; np. jeżeli środek będzie użytkowany przez 5 lat to suma cyfr wyniesie :

1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15

Ułamek korygujący (uk) można ustalić także posługując się następującym wzorem:

t + 1 – r

uk = ———–

t(t + 1)

———

2

gdzie:

t – oznacza planowany okres użytkowania środka w latach

r – kolejny rok, dla którego oblicza się roczną stawkę amortyzacyjną

Przykład:

5 +1 – 1 5 5 + 1 – 2 4

uk1 = ————— = —– uk2 = ————— = —–

5 (5 + 1) 15 5 (5 + 1) 15

———– ———–

2 2

Metoda malejącego salda jest bardzo rozpowszechniona w krajach zachodnich. Podobnie jak w metodzie liniowej przyjmuje się stałą stopę amortyzacji każdego roku. Różni się jednak tym, iż procentowy wskaźnik amortyzacji jest powiększony dwukrotnie i przemnażany jest co roku przez wartość netto danego środka (zamiast brutto).

Metody naturalne amortyzacji środków trwałych oparte są na nakładach związanych z eksploatacją danego środka (np. szacunkowej liczbie godzin pracy środka) lub efektach produkcyjnych uzyskiwanych dzięki jego zastosowaniu (np. szacunkowej ilości wyprodukowanych jednostek wyrobów lub usług). Wysokość stawki amortyzacyjnej zależy więc od wielkości pracy wykonanej w danym okresie przez te obiekty. Metoda ta nie może być zastosowana w stosunku do tych środków, których udział w wytwarzaniu dóbr lub usług jest trudny do określenia.


Comments

You must be logged in to post a comment.