May
16
Kategorie pomiaru procesów gospodarczych w rachunkowości
Filed Under rachunkowość | Comments Off
Elementarnymi powszechnie znanymi kategoriami rachunkowości są wpłaty i wypłaty.
Wpłatą określa się napływ gotówki lub pieniądza bankowego. Większość wpłat wynika ze sprzedaży produktów. Wpłat dokonują także dłużnicy w celu spłaty pożyczki, wpłaty powstają z tytułu sprzedaży maszyn i nieruchomości, z odsetek od ulokowanych środków pieniężnych w banku, z tytułu dywident itp.
Wypłaty związane są z zakupem materiałów, usług, spłatą odsetek od zaciągniętych kredytów, opłatą pracy, podatków, dywident itp.
Wpłaty i wypłaty mogą być realizowane gotówką, przelewem bankowym, czekami, wekslami lub innymi papierami wartościowymi. Porównanie wpłat i wypłat dokonanych w określonym czasie pozwala ustalić nadwyżkę lub deficyt płatniczy. Rachunek wpłat i wypłat umożliwia określenie zdolności płatniczej firmy. W małych zakładach rzemieślniczych wykorzystywany jest także do ustalenia wyniku finansowego dla celów podatkowych. Jednak w firmach większych o rozwiniętej działalności gospodarczej rachunek wpłat i wypłat nie jest odpowiedni do ustalania wyniku finansowego.
Następną grupą kategorii rachunkowościowych są wpływy i wydatki. Różnią się od wpłat i wypłat głównie uwzględnianiem operacji kredytowych. O ile wpłata prowadzi bezpośrednio do powiększenia ilości pieniądza, o tyle wpływ może prowadzić zaledwie do zwiększenia praw do pieniądza.
Analogicznie wypłaty oznaczają zawsze bezpośredni (niezwłoczny) odpływ środków pieniężnych, zaś wydatki są często tylko zapowiedzią ubytków pieniądza.
Reasumując można stwierdzić, że wpływy obejmują przyrost gotówki (czyli wpłaty), przyrost należności oraz ubytek długów.
Wydatki natomiast obejmują zmniejszenie gotówki (czyli wypłaty), przyrost długów (czyli zobowiązań) oraz zmniejszenie należności (np. upusty cenowe z powodu wad towarów).
Wydatki i wpływy akcentują każdorazowo przejście ze sfery pieniądza do sfery dóbr i odwrotnie. Wydatek oznacza więc zakup towaru za pieniądze lub obietnicę pieniądza. Wpływ jest to sprzedaż towaru za pieniądze lub obietnicę pieniądza.
Wpływy i wydatki są nieprzydatne zarówno do określania wypłacalności firmy jak i ustalania wyniku finansowego.
Najbardziej odpowiednimi kategoriami do ustalania wyniku finansowego firmy są koszty i przychody.
Koszt powstaje wtedy, gdy nastąpi zużycie czynnika wytwórczego np. surowca, pracy, energii itp.
Przychód oznacza powstanie nowej wartości np. sprzedaż towarów, sprzedaż papierów wartościowych.
Samo zakupienie i złożenie w magazynie surowca do produkcji oznacza jedynie wydatek lub wypłatę, dopiero zużycie tego surowca w procesie produkcji spowoduje powstanie kosztu.
Wpłaty i wypłaty oraz wpływy i wydatki dotyczą zagadnienia gospodarki finansowej, podczas gdy koszty i przychody odzwierciedlają osiągnięty przez firmę wynik
May
10
Podstawowe działy rachunkowości
Filed Under rachunkowość | Comments Off
Rachunkowość składa się z następujących działów:
a) księgowość,
b) rachunek kosztów,
c) sprawozdawczość finansowa.
Księgowość ewidencjonuje chronologicznie i systematycznie poszczególne operacje gospodarcze wyłącznie na podstawie dokumentów. Pozwala określić przebieg procesów gospodarczych, uzyskany wynik i stan środków majątkowych oraz ich źródła pochodzenia.
Księgowość w stosunku do innych części składowych rachunkowości stanowi dział usługowy. Dostarcza ona bowiem niezbędnych danych liczbowych dla rachunku kosztów i sprawozdawczości.
Rachunek kosztów obejmuje kalkulacje, analizę i planowanie kosztów. Służy do oceny sytuacji w zakresie ponoszenia kosztów, ich kontroli i podejmowania decyzji gospodarczych.
Sprawozdawczość finansowa stanowi zestawienie informacji charakteryzujących stan majątkowy i sytuację finansową oraz efekty działalności firmy sporządzone na określony moment i w określonej formie.
Współczesna rachunkowość tworzy całościowy i zwarty system ciągłego oraz systematycznego gromadzenia i przetwarzania danych oraz prezentacji informacji ekonomiczno-finansowych
Przetwarzanie danych polega na wpisaniu udokumentowanych operacji gospodarczych na odpowiednie konta. Następnie stosując określone procedury rozlicza się i grupuje zgromadzone dane liczbowe według różnych kryteriów. Na przykład składniki kosztów rozdziela się według rodzajów, według miejsc ich powstawania, a także według nośników kosztów, czyli w powiązaniu z wytwarzanymi produktami. W celu większego uwiarygodnienia zapisów na kontach są one okresowo weryfikowane w drodze inwentaryzacji oraz sporządzania zestawienia obrotów i sald.
Prezentacja informacji ekonomiczno-finansowych wyraża się w sporządzaniu różnego rodzaju sprawozdań, analiz i przygotowywaniu planów rozwoju całej firmy oraz poszczególnych jej działów i działalności.
Szczegółowy zakres rachunkowości obejmuje następujące elementy: dokumentację, księgowość ilościowo-wartościową, inwentaryzację, wycenę aktywów i pasywów, rachunek kosztów (kalkulacje) i sprawozdawczość finansową (schemat 2).
Dokumentacja polega na sporządzaniu pisemnych dowodów dokonania operacji gospodarczych.
Księgowość ilościowo-wartościowa ujmuje w sposób chronologiczny i systematyczny wszystkie operacje gospodarcze w odpowiednich księgach rachunkowych.
Inwentaryzacja polega na spisaniu z natury stanu faktycznego poszczególnych składników majątkowych, porównaniu tego stanu ze stanem księgowym, obliczeniu różnic inwentaryzacyjnych, ich wyjaśnieniu i odpowiednim zaksięgowaniu.
Wycena składników majątkowych i źródeł ich pochodzenia dokonywana jest w oparciu o odpowiednie metody i przepisy szczegółowe ze szczególnym respektowaniem zasady ostrożnej wyceny.
Rachunek kosztów polega na odpowiedniej ich ewidencji w różnych układach (rodzajowym, przedmiotowym i nośnikowym) ich rozliczeniu oraz wyliczeniu kosztów jednostkowych.
Sprawozdawczość finansowa obejmuje bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów finansowych oraz dane uzupełniające.