Jun
14
Metody amortyzowania środków trwałych
Filed Under rachunkowość | Comments Off
Wartość początkowa posiadanych środków ulega stopniowemu zmniejszeniu na skutek ich zużycia. Wyróżnia się dwa rodzaje zużycia:
· zużycie fizyczne powstające w toku używania środka trwałego. Na jego wysokość wywiera wpływ: rodzaj i jakość środka trwałego, intensywność eksploatacji, staranność obsługi, częstotliwość remontów itp.,
· zużycie ekonomiczne (moralne) wynikające z postępu technicznego, co powoduje konieczność wymiany dobrych jeszcze fizycznie obiektów na wydajniejsze, a niejednokrotnie i tańsze w eksploatacji.
Zużycie powoduje obniżenie wartości początkowej środków trwałych i jest ono jednocześnie zaliczane w koszty działalności danego podmiotu.
Amortyzacja jest to teoretycznie wyliczony koszt jaki ponosi firma z tytułu użytkowania środka trwałego.
Umorzenie oznacza równowartość zmniejszenia wartości środka trwałego na skutek jego zużycia fizycznego i ekonomicznego.
Roczne odpisy umorzenia środków trwałych stanowią podstawę do skorygowania (zmniejszenia) ich wartości początkowej. Natomiast roczne lub miesięczne odpisy amortyzacyjne wliczane są do kosztów działalności firmy.
Szczegółowy wykaz rocznych % stawek amortyzacyjnych dla poszczególnych grup środków określa Rozporządzenie Ministra Finansów. Wynoszą one np. dla budynków 2,5% urządzeń technicznych 10%, samochodów 20%, mikrokomputerów 20%.
W praktyce, jednostki gospodarcze przy ustalaniu stawek odpisów amortyzacyjnych (umorzeniowych) mogą je podwyższać lub obniżać uwzględniając:
· ograniczenia wynikające z przepisów podatkowych,
· intensywność wykorzystywania środka (liczba zmian, wydajność),
· tempo postępu naukowo-technicznego,
· przewidywana wartość odzysków pozostałych przy likwidacji środka trwałego (złom, części elementów).
Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami odpisy amortyzacyjne mogą być ustalane następującymi metodami:
· metodą amortyzacji równomiernej (liniowej),
· metodami amortyzacji nierównomiernej.
Metoda amortyzacji równomiernej zakłada, że środki trwałe zużywają się jednakowo w każdej jednostce czasu bez względu na to, czy i w jakim stopniu są one wykorzystywane w procesie produkcji lub wymiany, czy też są nieczynne.
Roczną stawkę i stopę amortyzacyjną oblicza się według wzorów:
Wp-Wo
a = ————
t
100
a% = ——-
t
gdzie:
a – stawka rocznej amortyzacji w złotych
a% – stawka (stopa) rocznej amortyzacji w procentach
Wp – wartość brutto środka trwałego
Wo – wartość odzysku
t – przewidywany okres użytkowania środka w latach
Metody amortyzacji nierównomiernej zakładają, że zużycie środków trwałych kształtuje się różnie w poszczególnych okresach ich użytkowania. Wśród metod amortyzacji nierównomiernej wyróżnia się metody przyśpieszonej amortyzacji tzw. degresywnej oraz metody naturalne.
W metodach przyśpieszonej amortyzacji przyjmuje się założenie, że w miarę upływu czasu wydajność środków trwałych stopniowo się zmniejsza, a jednocześnie rosną koszty ich eksploatacji, zatem stawki amortyzacyjne powinny być coraz niższe.
Stosowane są następujące metody amortyzacji przyśpieszonej:
· metoda sumy cyfr rocznych (SOYD)
· metoda malejącego salda.
W metodzie sumy cyfr rocznych odpisy amortyzacyjne oblicza się przez pomnożenie wartości początkowej środka trwałego (pomniejszonej o wartość odzysku) przez odpowiedni ułamek korygujący. W liczniku ułamka znajduje się przewidywana liczba lat użytkowania środka w roku ustalania kwoty amortyzacji, zaś w mianowniku suma cyfr całkowitego przewidywanego okresu użytkowania środka w latach; np. jeżeli środek będzie użytkowany przez 5 lat to suma cyfr wyniesie :
1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15
Ułamek korygujący (uk) można ustalić także posługując się następującym wzorem:
t + 1 – r
uk = ———–
t(t + 1)
———
2
gdzie:
t – oznacza planowany okres użytkowania środka w latach
r – kolejny rok, dla którego oblicza się roczną stawkę amortyzacyjną
Przykład:
5 +1 – 1 5 5 + 1 – 2 4
uk1 = ————— = —– uk2 = ————— = —–
5 (5 + 1) 15 5 (5 + 1) 15
———– ———–
2 2
Metoda malejącego salda jest bardzo rozpowszechniona w krajach zachodnich. Podobnie jak w metodzie liniowej przyjmuje się stałą stopę amortyzacji każdego roku. Różni się jednak tym, iż procentowy wskaźnik amortyzacji jest powiększony dwukrotnie i przemnażany jest co roku przez wartość netto danego środka (zamiast brutto).
Metody naturalne amortyzacji środków trwałych oparte są na nakładach związanych z eksploatacją danego środka (np. szacunkowej liczbie godzin pracy środka) lub efektach produkcyjnych uzyskiwanych dzięki jego zastosowaniu (np. szacunkowej ilości wyprodukowanych jednostek wyrobów lub usług). Wysokość stawki amortyzacyjnej zależy więc od wielkości pracy wykonanej w danym okresie przez te obiekty. Metoda ta nie może być zastosowana w stosunku do tych środków, których udział w wytwarzaniu dóbr lub usług jest trudny do określenia.
Jun
13
Ewidencja środków trwałych
Filed Under Uncategorized | Comments Off
W księgach rachunkowych środki trwałe ewidencjonuje się według wartości początkowej (brutto), która wyrażana jest ceną nabycia, kosztem wytworzenia lub ceną rynkową.
Wartość początkowa środków trwałych może ulec zwiększeniu na skutek:
· urzędowego przeszacowania,
· ulepszenia.
Urzędowe przeszacowanie czyli aktualizacja wartości środków trwałych dokonywana jest okresowo, zwykle na początek roku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów. Polega to na przeliczeniu wartości początkowej oraz wartości umorzenia poszczególnych środków trwałych za pomocą współczynników przeliczeniowych. Współczynniki te uwzględniają stosunek poziomu cen środków trwałych ujętych w księgach rachunkowych do poziomu cen przyjętego za podstawę przeliczenia. Różnice między dotychczasową i nową (aktualizowaną) wyceną środków trwałych zwiększają kapitał z aktualizacji wyceny.
Szczególnym przypadkiem zwiększania wartości środka trwałego jest poniesienie kosztów na jego ulepszenie tj. modernizację, przebudowę, rozbudowę, adaptację lub rekonstrukcję. W wyniku ulepszenia musi nastąpić zwiększenie wartości użytkowej środka wyrażające się co najmniej jedną z następujących właściwości:
· wydłużeniem okresu używania,
· wzrostem zdolności wytwórczej,
· wzrostem jakości produktów,
· obniżką kosztów eksploatacji.
Ponadto wzrost wartości początkowej środków trwałych następuje w wyniku:
a) przyjęcia z inwestycji,
b) zakupu,
c) przyjęcia w leasing kapitałowy,
d) otrzymania aportu,
e) przyjęcia darowizny,
f) ujawnienia w wyniku inwentaryzacji.
Podstawę ewidencji środków trwałych stanowią następujące dokumenty:
· „Przyjęcie środka trwałego – OT”,
· „Likwidacja środka trwałego – LT”,
· „Przekazanie środka trwałego – PT”,
· księga inwentarzowa,
· karta analityczna środka trwałego,
· tabela amortyzacyjno-umorzeniowa.
W księdze inwentarzowej zawarty jest chronologiczny wykaz wszystkich środków trwałych wraz z ich numerami inwentarzowymi, wartością początkową, datą nabycia oraz wyzbycia się.
Karty analityczne informują o kosztach remontów i modernizacji środków trwałych, miejscu użytkowania i osobach odpowiedzialnych za ich stan techniczny.
Tabele amortyzacyjno-umorzeniowe zawierają stany początkowe i końcowe środków trwałych, roczne i miesięczne stopy i stawki amortyzacyjne.
Jun
12
Pojęcie i klasyfikacja
Filed Under rachunkowość | Comments Off
Majątek trwały obejmuje składniki, które cechuje długotrwały okres użytkowania lub wyłączenia z obrotu oraz niski stopień płynności.
Według wzorcowego planu kont ewidencja majątku trwałego może być prowadzona na następujących kontach syntetycznych zespołu O:
010 Rzeczowy majątek trwały
020 Wartości niematerialne i prawne
030 Finansowy majątek trwały
070 Umorzenia majątku trwałego
080 Inwestycje
Ponadto mogą występować konta pozabilansowe:
091 Środki trwałe w likwidacji
092 Środki trwałe dzierżawione
093 Środki trwałe otrzymane w nieodpłatny zarząd i użytkowanie
094 Grunty przyjęte w wieczyste użytkowanie
098 Obce obiekty w likwidacji
W skład rzeczowego majątku trwałego wchodzą:
· środki trwałe,
· maszyny i urządzenia inwestycyjne,
· środki trwałe przyjęte w leasing finansowy.
Środki trwałe to obiekty spełniające następujące warunki:
a) są kompletne i zdatne do użytku w momencie przyjęcia do używania,
b) stanowią własność lub współwłasność jednostki,
c) przeznaczone są do wykorzystania na potrzeby własne lub do oddania w używanie,
d) przewidywany okres używania dłuższy niż 1 rok.
Inwentarz żywy w zależności od jego przeznaczenia i długości okresu przebywania w grupie może być zakwalifikowany jako:
· środek trwały – zwierzęta cyrkowe, pociągowe i zarodowe przebywające dłużej niż 1 rok,
· materiał – żywiec zakupiony na ubój lub do dalszego chowu,
· towar – zwierzęta zakupione do dalszej odsprzedaży,
· produkt – zwierzęta znajdujące się w tuczu lub odchowana młodzież i przeznaczona do sprzedaży.
Ze względu na funkcje spełniane w procesie wytwórczym środki trwałe dzieli się na dziewięć grup rodzajowych:
0 - grunty i melioracje szczegółowe,
1 - budynki,
2 - budowle,
3 - kotły i maszyny energetyczne,
4 - maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania,
5 - maszyny, urządzenia i aparaty specjalne branżowe,
6 - urządzenia techniczne,
7 - środki transportowe,
8 - narzędzia, przyrządy, ruchomości.
Podział rodzajowy środków trwałych jest istotny ze względu na przyjętą w Rozporządzeniu Ministra Finansów gradację stóp amortyzacji.
Jun
11
Wycena aktywów i pasywów
Filed Under rachunkowość | Comments Off
W zależności od rodzaju wycenianego składnika aktywów lub pasywów stosuje się następujące mierniki:
· cena nabycia
· koszt wytworzenia
· cena sprzedaży netto.
Cena nabycia wyraża kwotę należną sprzedającemu (bez naliczonego podatku VAT) podlegającego zwrotowi, powiększoną o koszty bezpośrednio związane z zakupem i montażem określonego środka (transport, załadunek, wyładunek, ubezpieczenie w czasie transportu, instalacja i uruchomienie).
Koszt wytworzenia obejmuje bezpośrednie koszty produkcji poszczególnych produktów gotowych, półproduktów i produkcji w toku, powiększone o odpowiednią część kosztów pośrednich produkcji. Jest to tzw. techniczny koszt wytworzenia.
Cena sprzedaży netto jest to cena rynkowa możliwa do uzyskania w dniu bilansowym pomniejszona o należny podatek VAT i podatek akcyzowy i powiększona o należną dotację przedmiotową. Ceną sprzedaży jest również kurs giełdowy.
Środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wycenia się według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszając o odpisy amortyzacyjne.
Zapasy oraz inwestycje rozpoczęte wyceniane są na podstawie ceny nabycia lub kosztu wytworzenia jednak nie wyżej od ich cen sprzedaży netto.
Należności od dłużników wyceniane są z uwzględnieniem ewentualnych odsetek za zwłokę, które zwiększają przychody przyszłych okresów.
Zobowiązania wobec dostawców wycenia się z uwzględnieniem odsetek za zwłokę, które wlicza się do kosztów operacji finansowych.
Udziały w innych jednostkach gospodarczych i długoterminowe lokaty są wyceniane na podstawie cen nabycia uwzględniając procent trwałej utraty ich wartości, np. z powodu trwania postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego.
Środki pieniężne, wyemitowane papiery wartościowe i kapitały własne wyceniane są według wartości nominalnej.
Aktywa i pasywa wyrażone w walutach obcych wycenia się według obowiązującego w dniu bilansowym, średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Prezesa NBP.
Od wyceny zależy wartość poszczególnych grup aktywów i pasywów a także osiągniętego wyniku finansowego.
W ciągu roku obrotowego ujmuje się:
· rzeczowe składniki majątku oraz papiery wartościowe według cen nabycia lub kosztów wytworzenia (są to ceny lub koszty historyczne, z dnia nabycia składnika),
· należności i zobowiązania oraz środki pieniężne według wartości nominalnej.
Na dzień bilansowy wycenia się:
· rzeczowe składniki majątku oraz papiery wartościowe według ceny lub kosztu historycznego, ale z zachowaniem zasady ostrożnej wyceny przejawiającej się m.in. w uwzględnieniu odpisów umorzeniowych składników majątku trwałego oraz trwałych zmian cen pozostałych składników majątku trwałego i obrotowego,
· należności i zobowiązania wycenia się w kwotach wymagających zapłaty (a więc łącznie z przypadającymi do zapłacenia od nich odsetkami).
Jun
10
Organizacja prac spisowych
Filed Under rachunkowość | Comments Off
Za prawidłowe i terminowe przeprowadzenie inwentaryzacji odpowiedzialność ponosi szef firmy. Na wniosek głównego księgowego powołuje on komisję inwentaryzacyjną, na czele której stoi przewodniczący. Przewodniczącym powinien być pracownik zajmujący kierownicze stanowisko, ale nie może to być główny księgowy ani też inny pracownik działu finansowo-księgwego. Dla zapewnienia sprawnego i prawidłowego przebiegu inwentaryzacji skład komisji powinien być dobrany spośród pracowników o odpowiednich kwalifikacjach. Nie mogą to być jednak pracownicy odpowiedzialni za stan składników majątkowych, które mają być objęte spisem z natury.
Przed rozpoczęciem spisu z natury osoba odpowiedzialna za stan składników majątkowych składa pisemne oświadczenie stwierdzając, że wszelkie dowody przychodu i rozchodu inwentaryzowanych składników zostały ujęte w ewidencji ilościowej i przekazane do komórki księgowości.
Inwentaryzacja powinna być tak zorganizowana, by normalna działalność firmy nie została przerwana. Jednakże należy przestrzegać zasady, że składniki majątku objęte spisem na określonym polu spisowym, nie mogą być wydawane lub przyjmowane do czasu zakończenia spisu.
Zespoły spisowe dokonujące spisu z natury nie mogą być informowane o wielkości spisywanych zapasów, wynikających z ewidencji.
Rzeczywistą ilość spisywanych rzeczowych i pieniężnych składników majątku ustala się przez przeliczanie, ważenie lub mierzenie w obecności osoby odpowiedzialnej materialnie za stan spisywanych składników.
Ilość rzeczowych składników majątku trudnych do dokładnego zmierzenia (pryzmy, zwały), określa się za pomocą obliczeń technicznych, które powinny być dołączone do arkusza spisu z natury.
Dane do arkuszy spisu z natury wpisuje się w sposób trwały bezpośrednio po ustaleniu rzeczywistej ilości składnika majątku. Wszelkie poprawki dokonywane przez przekreślenie błędnej liczby lub określenia muszą być podpisane przez członka zespołu spisowego i osobę materialnie odpowiedzialną. Niedozwolone jest pozostawianie w arkuszach niewypełnionych wierszy. Arkusze spisu z natury należy sporządzać w sposób umożliwiający podział ujętych w nich składników majątku według miejsc przechowywania i osób materialnie odpowiedzialnych. Ponadto oddzielnie ujmuje się składniki własne i obce.
Po zakończeniu spisu z natury osoba odpowiedzialna majątkowo za całość i stan spisanych składników majątku powinna złożyć na ostatnim arkuszu spisowym pisemne oświadczenie o następującej treści:
„Wszystkie składniki majątku, za które odpowiadam, zostały w mojej obecności spisane i nie roszczę z tego tytułu żadnych pretensji do komisji spisowej”.
Spis z natury powinien być poddany wyrywkowej kontroli przez przewodniczącego komisji inwentaryzacyjnej lub kontrolerów przez niego wyznaczonych. Do kontroli przebiegu spisu z natury obowiązany jest również główny księgowy. Kontrola ta ma na celu ustalić, czy zespoły spisowe działają w sposób zapewniający kompletność spisu i jego rzetelność.
W razie stwierdzenia w toku kontroli lub w późniejszym terminie, że spis z natury w całości lub w części został przeprowadzony nieprawidłowo, kierownik jednostki obowiązany jest zarządzić ponowne przeprowadzenie całości lub odpowiedniej części spisu z natury.
keep looking »